Του Στέφανου Παλλαντζά, Πολιτικού Μηχανικού, Προέδρου του ΕΙΠΑΚ
Στην προσπάθεια αναβάθμισης του κτιριακού μας αποθέματος, ένας από τους μεγαλύτερους μύθους που αναπαράγεται συχνά μεταξύ των μηχανικών είναι ότι ο μηχανικός αερισμός με ανάκτηση θερμότητας αποτελεί ένα «αναγκαίο κακό» που επιβάλλεται μόνο επειδή τα σύγχρονα κτίρια γίνονται υπερβολικά αεροστεγή και «δεν αναπνέουν».
Η προσέγγιση αυτή είναι θεμελιωδώς λανθασμένη. Κάθε κλειστός χώρος, ανεξάρτητα από το επίπεδο αεροστεγανότητάς του, συσσωρεύει διοξείδιο του άνθρακα, υγρασία, πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs) και ρύπους, καθιστώντας απαραίτητο έναν σαφή και ελεγχόμενο σχεδιασμό αερισμού. Η πεποίθηση ότι οι τυχαίες χαραμάδες, τα κακά κουφώματα και οι κατασκευαστικές αστοχίες μπορούν να εξασφαλίσουν ποιοτικό αερισμό καταρρίπτεται από την ίδια την πραγματικότητα. Τις ημέρες με άπνοια, η ροή του αέρα μέσα από αυτές τις διόδους είναι πρακτικά μηδενική, ενώ σε συνθήκες έντονου ανέμου προκαλούνται ανεξέλεγκτα ρεύματα και τεράστιες ενεργειακές απώλειες.
Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο ποσοτικό, αλλά κυρίως ποιοτικό. Ο αέρας που διεισδύει ανεξέλεγκτα στο εσωτερικό ενός σπιτιού μέσα από τα δομικά στοιχεία, την υποδομή του δαπέδου ή τους τοίχους, κάθε άλλο παρά καθαρός είναι, καθώς παρασύρει μαζί του σκόνη, ίνες μονωτικών υλικών, υγρασία και μύκητες. Ακόμη χειρότερα, έρευνες πεδίου δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό αυτού του αέρα εισέρχεται συχνά από εφαπτόμενους βοηθητικούς χώρους, όπως τα κλειστά γκαράζ, μεταφέροντας στο σαλόνι και τα υπνοδωμάτια επικίνδυνα καυσαέρια και χημικά από είδη DIY.
Επομένως, η μόνωση και η αεροστεγανότητα δεν μετατρέπουν τα σπίτια σε «πλαστικές σακούλες», ούτε δημιουργούν το πρόβλημα της κακής ποιότητας εσωτερικού αέρα. Απλώς φέρνουν στην επιφάνεια την ανάγκη για έναν σωστό μηχανικό έλεγχο, ο οποίος έπρεπε να υπάρχει εξαρχής, αφού κανένα κτίριο δεν μπορεί να αεριστεί σωστά από μόνο του κατά τύχη.
Η σχέση αεροστεγανότητας και αερισμού λειτουργεί αντίστροφα: δεν βάζουμε μηχανικό αερισμό επειδή κάναμε το κτίριο αεροστεγές, αλλά κάνουμε το κτίριο αεροστεγές ώστε ο μηχανικός αερισμός να μπορεί να λειτουργήσει αποδοτικά και να ελέγχει απόλυτα το εσωτερικό περιβάλλον. Όταν ο αέρας εισέρχεται και εξέρχεται αποκλειστικά από τις προκαθορισμένες διόδους του συστήματος, εξασφαλίζουμε κορυφαία ποιότητα εσωτερικής ατμόσφαιρας 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, φιλτράροντας τα αιωρούμενα μικροσωματίδια και τη γύρη, κάτι ανεκτίμητο για άτομα με αλλεργίες ή αναπνευστικά προβλήματα. Παράλληλα, επιτυγχάνεται η βέλτιστη διαχείριση της σχετικής υγρασίας, αποτρέποντας τη συμπύκνωση υδρατμών και την ανάπτυξη μούχλας, προστατεύοντας έτσι τόσο την υγεία των χρηστών όσο και τη μακροζωία του ίδιου του φέροντος οργανισμού.
Τα οφέλη όμως εκτείνονται πολύ πέρα από την υγιεινή και την ενεργειακή εξοικονόμηση που προσφέρει η ανάκτηση θερμότητας, η οποία αγγίζει ακόμη και το 90%. Η χρήση ενός κεντρικού συστήματος προσφέρει απόλυτη ακουστική άνεση, καθώς τα παράθυρα παραμένουν κλειστά, απομονώνοντας τους θορύβους του αστικού περιβάλλοντος, χωρίς να θυσιάζεται η φρεσκάδα του αέρα. Επιπλέον, εξαλείφονται τα ενοχλητικά ψυχρά ή θερμά ρεύματα, δημιουργώντας μια πρωτόγνωρη θερμική ομοιομορφία σε όλους τους χώρους της κατοικίας.
Ο μηχανικός αερισμός με ανάκτηση θερμότητας, λοιπόν, δεν είναι ένα συμπληρωματικό εξάρτημα για να διορθωθεί μια «υπερβολικά καλή» κατασκευή, αλλά η καρδιά της σύγχρονης, ποιοτικής και βιώσιμης κατοικίας, που επαναφέρει τον έλεγχο της υγείας και της άνεσης στα χέρια του μηχανικού και του χρήστη.
