Αθήνα, 15 Οκτωβρίου 2026
Προς:
- Την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
- Την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
- Την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης
Θέμα: Πρόταση εναλλακτικής-ευέλικτης αξιοποίησης του επιδόματος θέρμανσης για στοχευμένες μικροπαρεμβάσεις και σταθερά προγράμματα ριζικής ενεργειακής ανακαίνισης κατοικιών.
Αξιότιμοι κύριοι Υπουργοί,
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου (ΕΙΠΑΚ) καταθέτει ολοκληρωμένη πρόταση για τη ριζική αλλαγή πλεύσης στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας στη χώρα μας. Με αφορμή τον θεσμό του επιδόματος θέρμανσης, επισημαίνουμε ότι η τρέχουσα πολιτική, παρά την αναγκαία προσωρινή ανακούφιση που προσφέρει, περιορίζεται σε έναν κατασταλτικό ρόλο χωρίς να θεραπεύει τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος.
Χιλιάδες νοικοκυριά εξακολουθούν να ζουν σε κρύα και υγρά σπίτια που λειτουργούν ως «σουρωτήρια» λόγω των υψηλών θερμικών απωλειών, των αμόνωτων τοίχων και των προβληματικών κουφωμάτων. Ως αποτέλεσμα, οι λογαριασμοί ενέργειας εκτοξεύονται, οι ενισχύσεις εξαντλούνται αμέσως και οι πολίτες παραμένουν μονίμως εξαρτημένοι από επιδόματα που ποτέ δεν επαρκούν. Το ΕΙΠΑΚ ζητά τη μετάβαση σε μια κουλτούρα πρόληψης και μόνιμης θωράκισης του κτιριακού αποθέματος της χώρας, μέσω δύο αλληλένδετων αξόνων πολιτικής.
Άξονας 1ος: Ευέλικτη και εξατομικευμένη αξιοποίηση του επιδόματος θέρμανσης
Προτείνουμε να δοθεί στους δικαιούχους του επιδόματος θέρμανσης η εναλλακτική δυνατότητα να αξιοποιούν μέρος ή το σύνολο της ενίσχυσης όχι αποκλειστικά για την αγορά καυσίμων κατανάλωσης, αλλά για στοχευμένες παρεμβάσεις βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και της θερμικής άνεσης στην κύρια κατοικία τους.
Κάθε νοικοκυριό γνωρίζει καλύτερα τις ιδιαιτερότητες και τα προβλήματα του σπιτιού του. Με το νέο αυτό πλαίσιο, ο πολίτης θα μπορεί να επιλέγει εάν θα διαθέσει το ποσό παραδοσιακά για θέρμανση, αν θα το κατανείμει ανάμεσα σε καύσιμα και σε αναγκαίες μικροεπισκευές που ανέβαλλε λόγω οικονομικής δυσπραγίας, ή αν θα το επενδύσει εξ ολοκλήρου σε μια μόνιμη ενεργειακή βελτίωση.
Μηχανισμός εφαρμογής και παρακολούθησης:
- Η εκταμίευση γίνεται με απλή προέγκριση, σαφείς επιλέξιμες δαπάνες και μηχανισμό απευθείας πληρωμής του επαγγελματία ή τεχνίτη έναντι παραστατικού υλικών και εργασίας, αποτρέποντας τη διπλή χρηματοδότηση και διασφαλίζοντας την ποιότητα.
- Πολυετής συνέχεια & αξιολόγηση: Η διαδικασία θα μπορεί να επαναλαμβάνεται σταδιακά και τα επόμενα 5 χρόνια. Κάθε χρόνο, η παρέμβαση εξοικονόμησης θα αξιολογείται τεκμηριωμένα βάσει των πραγματικών λογαριασμών ενέργειας (π.χ. ποσοτική καταγραφή της μείωσης κατανάλωσης και του πόσο λιγότερη θέρμανση πληρώθηκε φέτος σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο μετά την εφαρμογή της παρέμβασης).
Ενδεικτικές επιλέξιμες εργασίες χαμηλού κόστους:
- Βελτίωση της αεροστεγανότητας και αποκατάσταση φθορών σε υφιστάμενα κουφώματα.
- Αντικατάσταση ενός προβληματικού, ενεργειακού παραθύρου.
- Θερμομόνωση ευάλωτων τμημάτων (π.χ. κιβώτια ρολών, τμήματα εξωτερικών τοίχων ή οροφών).
- Τοποθέτηση ανακλαστήρων θερμότητας και μόνωση εκτεθειμένων σωληνώσεων.
- Εγκατάσταση αποκεντρωμένων μονάδων μηχανικού αερισμού με ανάκτηση θερμότητας για την βελτίωση της ποιότητας αέρα μέσα στο σπίτι και την εξάλειψη της υγρασίας.
Άξονας 2ος: Σταθερή χρηματοδότηση, ριζικές ανακαινίσεις και εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου (ΚΕΝΑΚ)
Η ευέλικτη αξιοποίηση του επιδόματος αποτελεί το κρίσιμο πρώτο βήμα. Ωστόσο, η οριστική εξάλειψη της ενεργειακής φτώχειας απαιτεί ευρύτερους πόρους, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και άρση των υφιστάμενων θεσμικών αγκυλώσεων.
Το ΕΙΠΑΚ ζητά:
- Την πολυετή χρηματοδότηση για ριζικές και ολιστικές ενεργειακές ανακαινίσεις, με ξεκάθαρη προτεραιότητα στα ευάλωτα νοικοκυριά και στα κτίρια με τη χειρότερη ενεργειακή απόδοση (κατηγορίες G και F), όπου η επιδότηση μπορεί να φτάνει έως και το 100%. Ο σχεδιασμός οφείλει να είναι συνολικός (θερμομόνωση, κουφώματα, αεροστεγανότητα, επαρκής αερισμός και αποδοτικά συστήματα).
- Τη ριζική αναθεώρηση του ΚΕΝΑΚ, ώστε να αποδέχεται ρητά τη μεθοδολογία και τη φιλοσοφία του Fabric First (προτεραιότητα στη θωράκιση του κτιριακού κελύφους). Παράλληλα, είναι απαραίτητο να θεσμοθετηθεί η αποδοχή χρήσης προηγμένων, εναλλακτικών μοντέλων υπολογισμού του ενεργειακού ισοζυγίου, όπως το Passive House Planning Package (PHPP), αντίστοιχες προβλέψεις και κατευθύνσεις που αναφέρονται ρητά και στην ΤΟΤΕΕ 0 του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος.
Πιλοτική εφαρμογή και τεχνογνωσία
Το πακέτο παρεμβάσεων χαμηλού κόστους (κάτω των 1.000 ευρώ) που ανέπτυξε το ΕΙΠΑΚ στο πλαίσιο της έρευνας πεδίου με τον Δήμο Αθηναίων και το διεθνές δίκτυο C40, προσφέρει μια έτοιμη και τεκμηριωμένη αφετηρία για την πιλοτική εφαρμογή του μέτρου. Ενδεικτικά, υπολογίζεται ότι μια στοχευμένη επένδυση 1.000 ευρώ σε μια τυπική κατοικία μπορεί να αποφέρει ετήσιο όφελος εξοικονόμησης ενέργειας της τάξης των 250 έως 350 ευρώ, εξασφαλίζοντας γρήγορη απόσβεση και άμεση βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.
Για τον εύλογο σχεδιασμό της θεσμικής και χρηματοδοτικής διαδρομής αυτών των προτάσεων, ζητούμε τη σύγκληση τεχνικής συνάντησης με τις αρμόδιες υπηρεσίες των Υπουργείων σας. Το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου είναι στη διάθεσή σας να συνδράμει με την τεχνογνωσία, τα τεχνικά δεδομένα και τα ευρήματα των ερευνών του.
Στόχος μας είναι να μετατρέψουμε τη δημόσια οικονομική στήριξη από προσωρινό «επίδομα κατανάλωσης» σε μόνιμη επένδυση ποιότητας, υγείας και ενεργειακής ανεξαρτησίας για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Με εκτίμηση,
Στέφανος Παλλαντζάς
Πρόεδρος Ελληνικού Ινστιτούτου Παθητικού Κτιρίου (ΕΙΠΑΚ)
s.pallantzas@eipak.org | 211.4081109
